Advanced Thai Conversation (Buddhism Topics) ปญฺญาย ปริสุชฺฌติ

 

Thai Language (Buddhism Topic) : ธรรมทาน ๗

ปญฺญาย ปริสุชฺฌติ

คนจะหมดจดเพราะปัญญา

จริงอยู่ เมื่อการกชนใช้ปัญญาพิจารณาอรรถแห่งธรรมอยู่โดยแยบคาย ด้วยสามารถแห่งการตรวจดูจิตของตนว่า มีกิเลสชนิดใดเข้าหุ้มห่ออยู่ แล้วเลือกเฟ้นธรรมอันเป็นปฏิปักษ์ต่อกิเลสชนิดนั้นมาเป็นเครื่องแก้กัน
เช่น รู้ว่าตนมีราคะอยู่ในจิต ก็เจริญอสุภกัมมัฏฐานเป็นเครื่องแก้ ดังนี้เป็นต้น

เมื่อการกชนทำการสอดส่องและเลือกเฟ้นธรรมที่สบายอยู่โดยนัยนี้มากเท่าไร จิตที่ได้รับการอบรมย่อมเป็นธรรมชาติหมดจดจากกิเลสได้ โดยลำดับเท่านั้น จนถึงความพิสุทธิ์ผ่องแผ้วของกิเลสอาสวะทั้งสิ้นได้

ความหลุดพ้นแห่งจิตนั้น ท่านเรียกว่า วิโมกข์ นัยหนึ่งเป็นชื่อของพระนิพพาน คือความดับกิเลสเสียสิ้นเชิง อาการดังนี้ย่อมเปรียบได้ดุจดวงประทีปสิ้นเชื้อแล้วดับไปฉะนั้น

สมดังวจนประพันธ์พุทธภาษิตข้อที่ ๒ รองลงมาว่า
"ปชฺโชตสฺเสว นิพฺพานํ วิโมกฺโข โหติ เจตโส"
ซึ่งแปลว่า
ความหลุดพ้นแห่งใจย่อมมีเหมือนความดับแห่งดวงประทีปอันชัชวาลฉะนั้น ดังนี้

ที่มา : ตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมแบบใหม่ น.ธ.โท จากพุทธศาสนสุภาษิตเล่ม ๒ และหลักวิธีเรียงความโดย จ.เปรียญ พร้อมด้วยตัวอย่างเรียงความสนามหลวงศกต่าง ๆ คู่มือ น.ธ.โท ธรรมศึกษาโท และนักเทศน์อย่างดี